صبر کنید...


Slow Food Iran
  Ark of Taste Iran
  Slow Food Almanac

خبرنامه ما


معرفی انواع مزاج ها و طبع ها/ تشخیص مزاج و تغذیه صحیح هر مزاج

درج شده در 31st Dec 2017 @ 10:51 AM

معرفی انواع مزاج ها و طبع ها

Slow Food Iran NEWS

طبیعت انسان ها با هم متفاوت است و اگر بخواهیم سبک زندگی سالم و روش دستیابی به سلامت واقعی را تجربه کنیم باید به جسم و روان ازدید طب سنتی یا طب مزاجی نگاه کنیم.
 
از دیدگاه طب سنتی عوامل تشکیل دهنده جهان خلقت و بدن انسان 4 عنصر اصلی میباشد که به آنها ارکان گفته میشود ، این 4 رکن عبارتند از : اتش ( گرم و خشک ) ، هوا (  گرم و تر ) ، اب ( سرد و تر ) ، خاک ( سرد و خشک ).
 
 

مزاج همان طبع است و آنرا نباید با رکن اشتباه بگیرید ، مزاج غلبه یکی از رکن ها بر بدن انسان یعنی غلبه گرمی ، سردی ، خشکی یا تری میباشد.
 
انواع مزاج ها : مزاج اصلی یا جبلی ، صفراوی ، دموی ، بلغمی ، سوداوی ، معتدل ، معتدل گرم و تر ، معتدل سرد و تر ، معتدل گرم و سرد.
 
» مزاج اصلی یا جبلی : هر فرد از بدو تولدش دارای حرارت و رطوبت غریزی میباشد که به آن مزاج اصلی یا جبلی میگویند.
 
» مزاج صفراوی : رکن آتش غالب است ، این افراد مزاجی گرم و خشک دارند و آنها را صفراوی میگویند.
 
» مزاج دموی : رکن هوا غالب است ، این افراد مزاجی گرم و تر دارند و آنها را دموی میگویند.
 
» مزاج بلغمی : رکن آب غالب است ، این افراد مزاجی سرد و تر دارند و آنها را بلغمی میگویند.
 
» مزاج سوداوی : رکن خاک غالب است ، این افراد مزاجی سرد و خشک دارند و آنها را سوداوی میگویند.
 
» مزاج معتدل : تمام ارکان نسبتاً در حالت تعادل هستند و این افراد را مزاج معتدل میگویند.
 
» مزاج معتدل گرم و تر : ارکان آتش و هوا غالب بر سایر ارکان هستند ، این افراد مزاجی گرم دارند و انها را مزاج معتدل گرم و تر میگویند.
 
» مزاج معتدل سرد و تر : ارکان آب و خاک غالب بر سایر ارکان هستند ، این افراد مزاجی سرد دارند و انها را مزاج معتدل سرد و تر میگویند.
 
» مزاج معتدل گرم و سرد : ارکان هوا و آب غالب بر سایر ارکان هستند ، این افراد مزاجی تر دارند و انها را مزاج معتدل گرم و سرد میگویند.
 
هرچیزی مزاجی دارد : این نکته قابل توجه است که هر چیز در این عالم هستی دارای مزاج است ؛ حیوانات ، گیاهان ، فصول ، سنین و اعضاء بدن که به ترتیب به آنها اشاره میشود.
 
» حیوانات : هر موجود بسته به نوع فعالیت و خلقتش دارای مزاج خاص خود است ، مثلاً گرگ مزاج گرم وخشک دارد ، شیر مزاج گرم و تر دارد و عنصر آتش در او برتری دارد ، مورچه سوداست ، زنبور صفراست و الاغ از جنس بلغم است و …
 
»  گیاهان : گیاهانی که خوردن و لمس آنها موجب گرمی ، تشنگی یا ایجاد خارش وسوزش میشود گرم وخشک میگویند ، گیاهانی که خوردن آنها موجب ایجاد گرمی میشود را گیاهان گرم و تر و گیاهانی که موجب رفع حرارت بدن شده و رفع تشنگی میکنند سرد و تر مینامند ، گیاهانی که از گرمی بدن میکاهند اما تشنگی را برطرف نمیکنند و یا دربدن ایجاد خشکی و لاغری میکنند سرد و خشک میگویند و …
 
» فصول : فصل بهار مزاج گرم وتر ، فصل تابستان مزاج گرم و خشک  ، فصل پاییز مزاج سرد وخشک و فصل زمستان مزاج سرد و تر دارد.
 
» ساعات شبانه روز : صبح ( بهار ) مزاج گرم و تر ، ظهر ( تابستان ) مزاج گرم وخشک ، عصر ( پاییز ) مزاج سرد وخشک و شب ( زمستان ) مزاج سرد و تر دارد.
 
» سن انسان : در انسان مزاج اصلی از تولد تا 30 سالگی ( بهار ) مزاج گرم و تر ، از جوانی 30 تا 35 سالگی ( تابستان ) مزاج گرم و خشک ، از میانسالی 35 تا 60 سالگی ( پاییز ) مزاج سرد وخشک و از پیری پس از 60 سالگی ( زمستان ) مزاج سرد و تر است.
 
» مزه ها : مزه شیرین ( مزاج گرم ) ، مزه تلخی ( مزاج گرم و خشک ) ، مزه ترشی ( مزاج سرد و خشک ) ، مزه شوری ( مزاج گرم و خشک ) ، مزه تندی ( مزاج گرم و خشک ) ، مزه گس ( مزاج سرد و تر ) میباشد.

 

تشخیص مزاج و تغذیه صحیح هر مزاج


 
مزاج برای همه نام کاملا آشنایی است ، افرادی که هیجانی و پر جنب و جوش هستند یا زود عصبانی میشوند را آتشین مزاج میخوانند و افراد دیر جوش ، کم حرف و غیر فعال را سرد مزاج مینامند.
 
در یک روز سرد به مردمی که بیرون از منزل در حرکت هستند دقت کنید ، تعدادی با پالتو ، شال و کلاه هستند و تعدادی با یک ژاکت معمولی و یا با یک پیراهن بیرون آمده اند ، این ها چه تفاوتی دارند ؟ تعدادی از افراد با خوردن مقدار کم غذا خیلی زود چاق میشوند و عده ای با وجود خوردن مقدار قابل توجهی غذا همچنان اندام مناسبی دارند.
 
 
تعدادی از افراد خوابی سبک دارند و ساعت خوابشان کم است ، تعدادی خواب سنگین و طولانی دارند ، بعضی ها خیلی بلند و سریع تکلم میکنند در حالی که تعدادی نیز خیلی آرام حرف میزنند ، برخی افراد با خوردن یک خیار دل درد میگیرند و بعضی حتی با خوردن نیم کیلو خیار هیچ واکنشی ندارند.
 
چگونه مزاج خود را بشناسیم : تمام جنبه های زندگی ما تحت تاثیر طبیعت بدنمان قرار دارد ، نوع غذایی که میخوریم می تواند تاثیرات بسیار مهمی بر تمامی اعضای بدن ما از مغز و اعصاب گرفته تا قلب و معده و کبد و کلیه ها داشته باشد ، در بعضی از انواع مزاج ها خوردن یک غذای نامناسب می تواند عواقب زیادی داشته باشد.
 
در ساده ترین حالت آن مثلا فردی حتی با خوردن 1 عدد خرما بدنش جوش میزند ، غذای نامناسب با مزاج شما میتواند موجب تغییرات خواب ، ایجاد حالت عصبی ، اختلال حافظه ، اختلال هضم ، اختلال دفع ، عوارض پوستی ، مشکلات کبد و قلب و اندام های تناسلی و … را نشان دهد.
 
نوع نوشیدنی ، لباس ، هوای استنشاقی ، مقدار حرکت ها و استراحت روزانه و چگونگی دفع و حالت های عصبی و روانی مستقیما مرتبط با حالات طبیعی یا مزاجی است ، بنابراین برای داشتن زندگی سالم و طبیعی ، وزن مناسب ، رابطه زناشویی خوب و آرامش روحی همه نیازمند به شناختن مزاج یا طبیعت خود هستند.
 
مزاج اصلی یا جبلی مزاجی است که از طریق ارث از پدر و مادر به فرد منتقل میشود و از زمان تولد در فرد وجود دارد و یک حالت طبیعی برای آن فرد به حساب می آید و هر مزاج دارای علایم و خصوصیات خاص خود می باشد.
 
» علائم افراد سوداوی : لاغری ، خشکی و سفتی پوست ، موخوره ، سوزش سر دل ، اشتهای کاذب ، تیرگی زیر چشم ، فکر وخیال زیاد ، خواب سبک و پریدن از خواب ، اضطراب ، افسردگی و سیری زود رس.
تغذیه سوداوی ها : مزاج سودا چون سرد و خشک است افراد سوداوی باید از غذاهای گرم و تر بیشتر مصرف کنند.
 
» علائم افراد بلغمی : سفیدی رنگ پوست ، نرمی و سردی پوست ، کندی حواس ، زیاد شدن خواب ، مدفوع بدبو ، فراموشی ، خلط و سرفه ، شکل در هضم ، نفخ ، ترش کردن ، افزایش آب دهان ، افزایش اشتها ، تجمع چربی شکم ، عدم تشنگی ، ادرار سفید ، احساس کسلی و بی حالی.
تغذیه بلغمی ها : افراد بلغمی نباید سردی جات را به تنهایی میل کنند ، حجامت نیز برای این افراد مضر میباشد.
 
» علائم افراد صفرا‌وی : زردی رنگ چشم ، زردی رنگ پوست ، خشکی دهان و بینی ، عطش زیاد ، جوش و آکنه در سر و صورت ، خشکی پوست و اگزما ، تلخی دهان ، کاهش اشتها ، احساس تهوع ، احساس گزگز شدن بدن ، نبض تند.
تغذیه صفراوی ها : رژیم غذایی مناسب برای صفراوی‌ها غذاهائیست که سرد و تر باشند ، افراد صفراوی غالباً در اثر حجامت رنگ و رویی به مراتب روشن‌تر از قبل خواهند داشت ، اشتهای آنان با حجامت افزایش می‌یابد ، غذاهایی مانند کاهو ، ماهی ، لبنیات ، مرکبات ،  ماءالشعیر و … برای صفراوی‌ها مفید است.
 
» علائم افراد دموی : پری رگ ها و پری نبض ، سر درد ، احساس سنگینی سر ، سرخی چشم ها ، دمل ، جوش ، خارش بدن ، خواب زیاد ، احساس کسالت ، خمیازه کشیدن ، احساس مزه شیرین در دهان ، خونریزی لثه یا بینی ، افزایش فشار خون.
تغذیه دموی ها : این افراد نباید در مصرف غذاهای گرمی زیاده روی کنند و بهتر است بصورت متعادل از غذاهای گرم و سرد استفاده کنند.